Voor elk Vervoer een Wagen: Kuilwagens


Origineel geschreven door H. F. Enter
Gepubliceerd in Hobby Bulletin, september 16e jaargang - 1963
Originele titel: Voor elk vervoer een wagen

logo-voor-elk-vervoer-een-wagen

Onder bovenstaande titel geeft de NS een folder uit ten behoeve van de verladers, waarin de gegevens zijn opgenomen van alle mogelijke NS goederenwagens. De klant kan daaruit zien welke wagen hij aan moet vragen voor een bepaald vervoer van bepaalde goederen. Kende het wagenpark van de NS vroeger hoofd zakelijk standaardwagens zoals: open wagens, gesloten wagens, platte wagens enz., het streven naar kwaliteitsverbetering van het vervoer en het aantrekken van geheel nieuwe en gespecialiseerde vervoeren bracht NS er toe, steeds meer speciale wagens aan te schaffen. Niet alleen de NS ging hiertoe over, vanzelfsprekend deden de Europese spoorwegen ook op dit gebied van zich spreken en zo ontstonden ook weer genormaliseerde wagens, nu echter voor de gezamenlijke spoorwegen in Europa. De zelflosser is een prachtig voorbeeld van zo’n moderne standaard wagen.

Ook voor de modelspoorweg is een modern wagenpark van groot belang, wil het modelspoorwegbedrijf ’t grote voorbeeld goed nabootsen. De fabrikanten van modelspoorwegen brachten heel wat moderne goederenwagens op de baan. Hoe zeer ook wordt gestreefd naar standaardwagens voor heel Europa, toch is de groep van standaardwagens in verhouding nog maar klein en zal een specifiek NS-wagenpark de modelspoorbaanbezitter dwingen tot „eigen teelt”.
Dat gaat voor goederenwagens meestal zonder al te veel moeite: diverse onderdelen zijn los verkrijgbaar en verschillende op de markt verschenen wagens zijn zonder veel moeite om te bouwen tot Nederlandse modellen.
Van groot belang voor de modelbouwer zijn de maten van de diverse wagens. In een vervolgserie hopen wij de lezers, die om maatschetsen NS goederenvervoer materieel vroegen te gerieven.

Om nu direct maar eens met een pakkend begin aan te vangen:

Nieuwe wagentypen doen hun intrede bij d.e NS!

De serie van vier 6 assige kuilwagens, welks de NS reeds jaren in dienst heeft, wordt uitgebreid met niet minder dan drie nieuwe typen! Kuilwagens dus, geschikt voor omvangrijke of zware geconcentreerde lasten. Het steeds weer opduikende woord: diep-laadwagen is een germanisme van de ergste soort; zegt u dus kuilwagen.
Door vriendelijke bemiddeling van de redactie van „De Koppeling” zijn wij in staat u maatschetsen voor te zetten van de drie nieuwe typen terwijl ook de navolgende gegevens uit deze bron afkomstig zijn.

HB-sep-63-Ld
Twee van de kuilwagens zijn onlangs in dienst gesteld. Het zijn beide twee-assers, die de nummers NS 90100 en 90101 kregen. In de lijst van afkortingen zullen ze Ld heten. De wagens hebben elk twee verplaatsbare laadbakken, die in de kuil met bouten zijn bevestigd. Elk kopeinde telt vier omklapbare en afneembare rongen en twee vaste laadbakken. Door de bijzondere vormen van de wagen kon geen luchtrem worden aangebracht, wel is er een handrem op één der assen.

HB-sep-63-Sds
De kleinste boog die deze wagens kunnen doorlopen heeft een straal van 65 meter. De maximum snelheid is 80 km/u. Het maximum draagvermogen van de twee-assers varieert van 15,5 tot 23,5 ton, afhankelijk van de laadlengte en de voorwaarden van het beladingsteken (A15,5t, B19,5t en C23,5t.) De vierassige kuilwagen van fig. 2 heeft het nummer NS 90200 en de verkorting Sds meegekregen. De vier assen zijn in twee normale UlC-draaistellen aangebracht, die beide met Oerlikon G-P remwerk zijn uitgerust, waardoor de wagen geschikt is voor 100 km/u snelheid (S-wagen). Daarbij heeft één der draaistellen een handrem die (evenals bij de twee-assers) vanaf de grond bediend kan worden. Ook dit type heeft twee verplaatsbare laadbalken in de kuil en aan elk kopeinde vier neerklapbare rongen, alsmede vier vaste laadbalken. De kleinste rijdbare boog heeft een straal van 50 meter Afhankelijk van bepaalde omstandigheden varieert de maximale belading van 31 tot 47 ton.

HB-sep-63-Saad
Het derde type kuilwagen (fig. 3) telt niet minder dan acht assen. Het is de NS Saad 90300, de grootste krachtpatser van alle NS wagens met zijn draagvermogen van 102 ton voor C-lijnen. De acht assen zijn samengevoegd tot vier draaistellen, waarvan de buitenste van het TJIC-type zijn (zij het dan met een wieldiameter van 940 mm in plaats van 1000 mm) en de binnenste van het z.g. Diamond-type. De beide einddraaistellen zijn uitgerust met Oerlikon-G remwerk, alsmede een vanaf de grond bedienbare handrem. De binnendraaistellen zijn niet beremd. Het gewicht van bak en lading wordt via een rollenbaan op de draaistellen overgebracht. Het eigen gewicht van de wagen is 58 ton, de maximum belading varieert van 70 tot 102 ton. De 8-asser kan bogen berijden met een straal van minimaal 80 meter. De maximum snelheid bedraagt 80 km/u.